Bakmak Mı, Görmek Mi?

Aynı şeye baktığında, herkes aynı şeyi görmeyebilir. Çünkü görmek yalnızca gözle gerçekleşen bir eylem değildir. Bilgi, deneyim, dikkat ve birikim, kişinin gördüklerini yorumlama biçimini etkiler. Bu nedenle bazen herkesin önünde aynı şey vardır; fakat herkes onu farklı algılar.

Bunu bir kumaşçı dükkânı gibi düşünürsek daha kolay anlayabiliriz. Dikiş dikmeye yeni başlayanla bir ustanın kumaşa bakışı aynı mıdır? Biri desenine ve güzel görünüp görünmediğine dikkat edebilir fakat, diğerinin kumaş konusunda deneyimi farklıdır. Aynı kumaşa baktığında çok daha fazla şey fark eder. Kumaşın türüne, dokusuna ve nerede kullanılabileceğine bakar. Yıkandığında o kumaşın nasıl davranacağını anlar. Hangi yıkamaya daha uygun olduğunu tanımlar. Yani iki kişi aynı kumaşa bakar ama aslında farklı şeyler görür.

Doğada da buna benzer bir durum vardır. Bir ağaca baktığımızda sadece yeşil yapraklarını ve şeklini fark edebiliriz. Fakat bir botanik uzmanı ağacı her yönüyle görür. Türünü, yapraklarına göre özelliklerini veya mevsime göre nasıl değiştiğini anlayabilir. Bir fotoğrafçı ise aynı ağaca bambaşka bakar. Işığın gelişine, gölgelere ve ağacın fotoğrafta nasıl görüneceğine dikkat edebilir.

İnsan ilişkilerinde de aynı durumla karşılaşabiliriz. Örneğin; bir insanın az konuşmasını, biri soğuk davranışlı olarak yorumlayabilir. Başka biri ise o kişinin utangaç veya çekingen olduğunu düşünebilir. Aynı davranışa farklı insanların farklı anlamlar verir. Bu durum onların bakış açılarının farklı olmasından kaynaklanır.

Tıpkı bir kumaşta, bir ağaçta olduğu gibi, insanı da daha çok tanımak için, ona daha dikkatli bakmak gerekir. Ayrıntıda bilgi sahibi olmak gerekir.

Günlük hayatımızda da birçok şeyi aslında yeterince dikkat etmeden görürüz. Her gün geçtiğimiz bir sokak, gördüğümüz bir bina veya yanından geçtiğimiz bir ağaç bize zamanla sıradan gelmeye başlayabilir. Fakat biraz daha dikkatli baktığımızda daha önce fark etmediğimiz bazı ayrıntıları görebiliriz.

Bu nedenle bir şeyi gerçekten anlamak için yalnızca bakmak yeterli değildir. Öğrenmek, araştırmak, deneyimlemek ve farklı bakış açılarını tanımak gerekir. Anlamaya çalıştıkça daha önce fark etmediğimiz ayrıntıları görmeye başlarız.

Sonuç olarak, aynı şeye bakmak herkesin aynı şeyi gördüğü anlamına gelmez. İnsan öğrendikçe ve deneyim kazandıkça olaylara bakış açısı da değişir. Gerçek anlamda görmek, sadece bakmak değil, farkı fark edebilmektir.

O halde ustalaşmak istediği konuda kişi ne yapmalı?

Farkı fark etme becerisini geliştirme yönünde kendisini yetiştirmelidir.