Orfoz Çağırır Seni

Orfoz; kayalık ve derin sularda yaşayan, iri gövdeli bir balık türü. Boyu genellikle 60 cm civarında; fakat uygun koşullarda 1,5 metreye ve 60 kilogram ağırlığa ulaşabilir. Çoğunlukla denizin derinliklerinde bulunur ve kaya oyuklarında, mağaralarda, batıklarda yalnız yaşamayı tercih eder.

Yavaş büyümesine karşılık yaklaşık 50-60 yıl yaşayabilir. Eti oldukça lezzetli olduğu için avcıların rağbet ettiği bir balık. Böyle olunca da nesli tehlike altına giren canlılardan. Bu nedenle zaman zaman koruma altına da alınıyor ama konumuz bu değil. İlgilendiğimiz; bir avcı için yüksek bir fırsat olarak görülen orfozun taşıdığı mesaj.

Orfoz, avcısını yanıltmasıyla ünlü bir balık. Buna sebep olansa, balığın avlanabilir olduğu o ilk birkaç saniye. İşte burada orfoz da boş durmaz ve avcıyı tuzaklar.

“Orfoz çağırır seni” dedi deneyimli balıkçı.

“Aldanıp, peşine gidip ısrar edersen fena!” Genellikle deneyimsiz veya anlık bir refleks yapan avcılarda olur. Orfozun muazzam gücünü ve kayanın altına kaçma hızını hafife alarak hataya düşerler. Orfoz, karakteri gereği kayanın altına kaçmak ister. Kaya kovuğuna giren orfoz, solungaç kapaklarını ve gövdesini hava ile şişirir. Böylece kendini yuvaya kilitler. Bu aşamada balığı zorla çekmeye çalışmak avcının en büyük yanılgısıdır. Onu oradan çıkarma olasılığı artık kalmamıştır; fakat avcı bu büyük balığı kaçırmak istemez. Uğraşırken geçen süreyi fark etmez. Artık yüzeye çıkmasına yetmeyecek olan nefesi ile son gücünü kullanır. Bu şekilde ölümle sonuçlanan çok fazla vaka vardır. Usta avcı bunu pek yapmaz, çünkü o orfozu iyi tanır.

Büyük balığı kaçırmak istememek, insanın hayatına mal olabilir. Başarmak istediği bir konu varsa, çıkan fırsatı kaçırmak istememek normaldir. Fakat "hangi evrede, hangi fırsat?" diye sormak gerekir. İnsanın karşısına çıkan her fırsat, fırsat değil demek ki.

Bazen insan büyük fırsatlarda gereğinden fazla ısrar eder. Çünkü verdiği emeği geride bırakmak kolay değildir. “Buraya kadar geldim” diyerek geri dönmek istemez. Halbuki bazen devam etmek yerine zamanında bırakabilmek gerekir. Orfozun peşindeki acemi avcı da böyle davranır. Balığı kaçırmamak için peşinden gitmeye devam eder. Bu sırada zamanın nasıl geçtiğini fark etmez. Üstelik ne kadar nefesi kaldığını da düşünemez.

Ustalık da işte burada ortaya çıkar. Usta avcı ne zaman ilerleyeceğini bilir. Aynı zamanda ne zaman bırakacağını da bilir. Hayatta karşımıza çıkan fırsatlarda da durum aslında pek farklı değildir. İnsan kendi gücünü ve deneyimini iyi bilmelidir. Büyük görünen her fırsat, bizim için doğru olduğu anlamına gelmez. Mesele sadece fırsatı görmek değildir. O fırsat karşısında kendimizi de doğru değerlendiriyor olmaktır. Usta avcı ile acemi avcı arasındaki fark da budur. Biri sadece orfozu görür, diğeri ise orfozu tanır.

Fırsat kılığındaki bir “orfoz”, acemiliğimizde bize gel gel yapıp, sonra da kendini kovuğa kilitlediğinde gücümüz yetmez. Hem gücünün hem deneyiminin yetmediği yerde, o orfozdan yâr olmaz insana. :)